Turystycznie przejścia graniczne w Górach Izerskich - możliwości i uwarunkowania
Postępująca integracja i dobre partnerskie stosunki z naszymi sąsiadami - Czechami, sprzyjają działaniom zmierzającym do jeszcze bliższego poznania się i współpracy. Jedną z takich inicjatyw jest koncepcja utworzenia kilku turystycznych przejść granicznych w Górach Izerskich.
Nikogo chyba nie trzeba przekonywać o sensie tych zabiegów i pożytkach z nich płynących. Obszar Gór Izerskich stanowi geologicznie, przyrodniczo i (czysto) historycznie całość i dzisiaj faktycznie są możliwości i wspólne problemy. Istniejące jedno, turystyczne przejście pod Smrekiem nie wystarcza i ma szereg ograniczeń ze względu na położenie. Uruchomienie nowych będzie miało duży wpływ na harmonijny rozwój i ukierunkowanie działań na równych płaszczyznach. Najbardziej widoczne i szybkie efekty będą w turystyce.
Dzięki przejściom, latem ilość szlaków turystycznych i tras rowerowych zwielokrotni się. Zimą, po dostosowaniu i połączeniu narciarskich tras biegowych, Góry Izerskie mogą zyskać europejską renomę (potencjalnie ponad 200 km tras narciarskich). Należy zaznaczyć, że Czesi mają dużo lepiej rozwinięte zaplecze i urządzania służące obsłudze ruchu turystycznego (ilość szlaków, tras rowerowych, tras narciarskich, schronisk, itp.) Ich szersze udostępnianie turystom przybywającym od polskiej strony Gór Izerskich na pewno będzie korzystne i wymierne. Oczywiście ruch, zwiększy się i w drugą stronę - już dziś zauważamy duże zainteresowanie Czechów penetracją turystyczną terenu na północ od granicznej rzeki Izery.
Nie mniej ważne są działania w zakresie ochrony przyrody i leśnictwa. Przepiękna i dzika dolina górnego biegu Izery, już dawno objęta jest po czeskiej stronie rezerwatem „Raselista Izery". Po polskiej stronie również powstaje duży rezerwat obejmujący źródła Izery i początkowe kilometry jej biegu, do Kobylej, Łąki (w tym rejonie istnieje niewielki rezerwat „Torfowisko Izerskie").
Uruchomianie przejścia granicznego poniżej skały Granicznik lub na Kobylej Łące uporządkowałoby dziką penetracja w tym rejonie. W oparciu o przejścia można byłoby wspólnie pomyśleć o utworzeniu ścieżek dydaktycznych; Ułatwiony dostęp sprzyjałby prowadzeniu badań naukowych, współpracy w zakresie leśnictwa i ochrony środowiska.
Odbudowa i uruchomienie istniejących kiedyś dróg i mostów granicznych jest ukłonem w stronę bogatej i wspólnej tradycji terenu związanej kiedyś z pozyskiwaniem minerałów i złota, hutnictwem, zdobieniem szkła itp.
Pozostałości po wspólnej historii obszaru Gór Izerskich są wszędzie, trzeba tylko umieć je pokazać i potraktować jako atrakcję turystyczną. Dodajmy do tego ożywienie kontaktów przygranicznych między organizacjami i osobami, którym bliskie są starania o to, aby Góry Izerskie były docenione jako unikalny i wyjątkowy teren w skali zdecydowanie większej niż lokalnej.
Wstępnie wytypowano cztery lokalizacje turystycznych przejść granicznych:
Przejście poniżej skały Granicznik, dojście czerwonym szlakiem z Osady Orle do skały Granicznik, dalej do rzeki Izery. Przekroczenie granicy odbudowanym mostem, następnie drogą pomiędzy górą Bukować (rezerwat), a Strednim Jizerskim Hrebenem do wsi Jiizerka - jednej z najbardziej znanych turystycznych wiosek w Czechach.
Przejście na Kobylej Łące, dojście czerwonym szlakiem z Osady Orle w kierunku Kobylej Łąki. Przekroczenie granicy nowo zbudowanym mostem do Panelovej Cesty, którą dochodzimy do wsi –Jiizerka
Przejście w rejonie południowego cypla Worka Jakuszyckiego. Dojście tzw. Starą Drogą Celną od Osady Orle lub też od rozwidlenia drogi asfaltowej Jakuszyce - Orle z drogą technologiczną Nadleśnictwa tzw. Inwestycyjną na południe. Przekroczenie granicy drogą dojściową w kierunku stacji kolejowej Harrachov.
Przejście w rejonie południowo-wschodnim Worka Jakuszyckiego. Dojście od rozwidlenia drogi Jakuszyce - Orle z drogą technologiczną Nadleśnictwa tzw. Inwestycyjną na południe ok.1500 m. Następnie w lewo drogą leśną w kierunku Novego Sveta, dzielnicy Harrachowa.
Pomysł uruchomienia nowych turystycznych przejść granicznych, w Górach Izerskich nie jest nowy. Teraz jednak ma wszelkie szanse na szybką realizację, gdyż oprócz oddolnego nacisku ze strony osób mieszkających i organizacji działających nią tym terenie, jest poparcie i zgoda lokalnych władz samorządowych (władze Szklarskiej Poręby), właściciela terenu (Nadleśnictwo Szklarska Poręba) i służb odpowiedzialnych za przestrzeganie przepisów granicznych (Straż Graniczna).
Nie trzeba dodawać, że podobna jednomyślność jest u naszych czeskich partnerów. Sądzimy że najbliższe spotkania zaowocują konkretnymi wnioskami i dokumentami wymaganymi przy uruchamianiu prawnych i administracyjnych procedur oraz omówieniem technicznych kwestii realizacyjnych.
Nie poruszono tutaj kwestii uruchomienia kolejowego przejścia granicznego w ramach Kolei Izerskiej ze względu na odrębny tryb i specyfikę zagadnienia.
Towarzystwo Izerskie w Szklarskiej Porębie
